Huấn luyện viên "cẩn trọng" nhất, nhưng không giữ được suất dự Champions League cho Milan

Tác giả: Philip Vòng 38 Serie A mùa giải 2025/26, AC Milan thua Cagliari 1-2 trên sân nhà. Khi tiếng còi kết thúc trận đấu vang lên, bầu không khí tại San Siro trở nên vô cùng nặng nề, những tiếng la ó nhắm vào cầu thủ, huấn luyện viên và ban lãnh đạo không ngớt. Các Rossoneri trên khán đài đều hiểu rõ, Roma và Como đã giành chiến thắng chung cuộc, kết cục Milan hai năm liên tiếp không được dự Champions League đã trở thành điều tất yếu.

Sau một mùa giải đầy thất vọng, vào rạng sáng ngày 26 tháng 5 theo giờ Bắc Kinh, AC Milan chính thức thông báo sa thải huấn luyện viên trưởng Allegri. Đồng thời, CEO Furlani, Giám đốc thể thao Tare và Giám đốc kỹ thuật Moncada cũng cùng rời đi. Lần "tái xuất" thứ hai của Allegri tại Milan chính thức thất bại.

Khi trở lại Milanello ở tuổi 58, Allegri vẫn giữ tinh thần nhiệt huyết, thề sẽ vực dậy đội bóng đang lao dốc. Ông không yêu cầu điều khoản thưởng suất dự Champions League trong hợp đồng, bởi ông cho rằng việc dẫn dắt Rossoneri giành vé dự Champions League là nghĩa vụ đương nhiên, chứ không phải là thứ để mặc cả. 12 tháng sau, giữa tiếng la ó ầm ĩ tại San Siro, ông thất bại trước đội bóng cũ và lặng lẽ rời đi. Giống như 11 năm trước, câu chuyện đỏ-đen của Allegri một lần nữa kết thúc một cách vội vã...

Mùa hè năm ngoái, sau một năm nghỉ việc, Allegri trở lại Milan và thực hiện "cú hat-trick tái xuất" trong sự nghiệp huấn luyện, giống như những gì ông đã làm tại Grosseto và Juventus.

Tuy nhiên, AC Milan mà ông tiếp quản là một đội bóng đầy rẫy vấn đề.

Về thành tích, mùa giải 2024/25 họ đứng thứ 8 Serie A, lần đầu kể từ mùa 20/21 không được dự Champions League, đồng thời mất suất dự cúp châu Âu sau 9 năm, gần như rơi trở lại đáy thấp nhất trong một thập kỷ. Về đội hình, Milan cũng có những thiếu hụt cố hữu: kỳ chuyển nhượng mùa hè, ngoài việc thay máu hàng tiền vệ và hậu vệ, vị trí số 9 chỉ có mình Gimenez; về mặt quản lý, quyền lực bị phân tán, một phe là CEO Furlani và Giám đốc kỹ thuật Moncada – những người đã đẩy huyền thoại và cựu giám đốc kỹ thuật Maldini ra khỏi đội; phe kia là tân Giám đốc thể thao Tare, thậm chí cố vấn câu lạc bộ Ibra (người đại diện của tập đoàn Red Bird) cũng muốn can thiệp vào công việc đội một. Cộng thêm tình trạng phòng thay đồ hỗn loạn mà hai đời HLV trước không thể kiểm soát, dùng từ "đống đổ nát" để miêu tả Milan lúc đó quả không sai.

Một đội bóng đầy biến động muốn tìm sự "ổn định", việc mời một "tay già" đến cứu nguy là điều đúng đắn, lịch sử bóng đá đã chứng minh điều đó vô số lần, và đối với bóng đá Ý cũng vậy. Mà "ổn định" há chẳng phải là "chữ mệnh" của Allegri hay sao? Sau 11 năm cầm quân trở lại Milan, ít ai tin rằng Allegri có thể thay đổi bộ mặt đội bóng cũ trong tình cảnh hỗn loạn như vậy. Nhưng để trụ lại vị trí thứ 4 Serie A, giữ vững suất dự Champions League? E rằng cũng không mấy ai nghi ngờ khả năng "vớt vát" của ông.

Nếu hỏi thành tích gây bất ngờ trong phần lớn mùa giải đến từ đâu, thì công lao của huấn luyện viên trưởng Allegri là không thể phủ nhận. Ông đã truyền tải lại phong cách bóng đá của mình vào đội Milan. Rossoneri không còn mải mê lao vào các cuộc đấu súng với đối thủ như thời Pioli nửa cuối nhiệm kỳ, hay thời Fonseca và Conceicao.

Sau giai đoạn làm quen ngắn ngủi đầu mùa, Allegri và đội bóng của ông đã thể hiện đà phát triển đầy bất ngờ. Phong cách cực kỳ bảo thủ và thực dụng đã giúp AC Milan trở thành đội phòng ngự tốt nhất châu Âu một thời gian. Sau trận đấu cuối cùng của tháng 3, AC Milan vẫn đứng thứ 2 trên bảng xếp hạng sau 30 vòng đấu. Thậm chí họ đã có chuỗi 24 trận bất bại – toàn thắng các trận lượt đi trước Inter, Napoli, Como và Roma, dù gặp yếu thì không mạnh, nhưng trong những cuộc đối đầu đỉnh cao, đội Milan của Allegri luôn dùng lối chơi phòng ngự phản công co cụm sở trường để đâm vào điểm yếu đối thủ, kết liễu chỉ một đòn.

Sau 30 vòng, Rossoneri giành 63 điểm với 18 thắng, 9 hòa, 3 thua, dẫn trước đội thứ 5 Juventus 9 điểm. Nếu duy trì đà này, suất dự Champions League chắc chắn nằm trong tầm tay. Giữa bề nổi tươi sáng, hy vọng này đã bắt đầu hé lộ dấu hiệu tan vỡ từ khi nào?

Bước vào giai đoạn nước rút 8 vòng cuối tháng 4, AC Milan đột nhiên "tắt điện": từ trận thua 0-1 trên sân khách trước Napoli ở vòng 31, nhường lại vị trí thứ 2, họ thắng 1, hòa 1, thua 4 trong 6 vòng, bắt đầu lao dốc không phanh trên bảng xếp hạng. Ngay cả chiến thắng duy nhất trong giai đoạn này – thắng Genoa 2-1 trên sân khách ở vòng 37, khi Nkunku kiếm được quả phạt đền trong thế trận giằng co, Allegri hiếm khi đối diện về phía chấm phạt đền, vẫn dùng tay che mặt.

Sau trận đấu đó, Milan vẫn nắm quyền tự quyết trong cuộc đua top 4. Nhưng ở vòng cuối gặp Cagliari, dù vươn lên dẫn trước ngay phút thứ 2, Milan cuối cùng lại sụp đổ, đội bóng cũ xứ Sardinia của Allegri đã đập tan giấc mơ Champions League của Milan. Những phút cuối trận, khi Cagliari có cơ hội phản công đối mặt thủ môn, không một cầu thủ Milan nào cố gắng đuổi theo, mà thay vào đó tìm đến trọng tài khiếu nại về lỗi để bóng chạm tay. Đáng thất vọng hơn cả sự yếu kém chuyên môn, là sự sụp đổ hoàn toàn về tinh thần. Từ Furlani đến Allegri rồi đến các cầu thủ, dường như mọi người đã cam chịu số phận, chỉ chờ tiếng còi kết thúc của trọng tài để hoàn tất bản án cuối cùng.

Thành cũng Allegri, bại cũng Allegri. Khi nhịp độ trận đấu với sơ đồ 3-5-2 và lối chơi “cruise control” bị đối thủ bắt bài, hàng công của Milan trở nên khốn khó; đồng thời, trong việc sắp xếp nhân sự, ông cố gắng nhồi nhét những cầu thủ không phù hợp vào khuôn khổ chiến thuật cố định, và lựa chọn thay người cứng nhắc khiến 1+1 trở nên nhỏ hơn 2, càng cố càng thêm gượng ép.

Thực ra Allegri không phải không có ý định thay đổi, nhưng do ban lãnh đạo làm việc mơ hồ, số quân bài ông có thể tung ra rất hạn chế. Vì chấn thương dài hạn của Gimenez, Nkunku (người có thể đá tiền đạo) thi đấu chập chờn, Allegri buộc phải đẩy hai cầu thủ chạy cánh Leao và Pulisic vào vị trí tiền đạo trong sơ đồ 3-5-2, chữa cháy tạm thời. Dù mùa đông Fullkrug gia nhập theo dạng cho mượn, nhưng xa không cứu được lửa gần. Sau trận thua Lazio trên sân khách, Leao và Pulisic đã cãi nhau trong phòng thay đồ, dù Allegri đã giải quyết vụ việc nhỏ này, nhưng màn trình diễn của họ trên sân đã chứng minh đầy đủ rằng ép uổng không ngọt.

Vòng 32, trận sân nhà gặp Udinese, Allegri lần đầu tiên trong mùa bỏ sơ đồ 3-5-2 để chơi 4 hậu vệ, hy vọng xoay chuyển tình thế sau một vòng thất bại; nhưng trận thua 0-3 thảm hại đã khiến ông nhanh chóng tuyên bố thất bại trong việc thay đổi đội hình, nhận ra rằng Milan hiện tại không có đủ nhân sự để hỗ trợ việc chuyển đổi linh hoạt giữa 3 hậu vệ và 4 hậu vệ. Chấn thương của Modric ở vòng 34 trong trận sân nhà gặp Juventus là một đòn giáng chí mạng. "Chú mèo mơ" Yashari đã phụ lòng tin tưởng của Allegri: trong trận sân khách gặp Sassuolo, bị cướp bóng từ tuyến dưới dẫn đến bàn thua đầu tiên, chẳng khác nào đào thêm hố sâu trên con đường lầy lội phía trước của Milan.

Thua cũng do Allegri, nhưng đâu chỉ mình Allegri? Nhóm phụ trách chuyển nhượng, đứng đầu là cựu CEO Furlani và cựu Giám đốc kỹ thuật Moncada, dù biết rõ đội bóng thiếu tiền đạo cắm chính thức, vẫn chọn mua Nkunku vào mùa hè; mùa đông Milan lại bỏ lỡ Mateta vì vấn đề kiểm tra y tế kỳ quặc, cuối cùng vội vàng chốt Fullkrug dưới dạng cho mượn. Hàng tiền đạo yếu ớt, việc "gửi xe chạy lùi" (ý chỉ hậu vệ ghi bàn) rõ ràng không phải kế sách lâu dài. "Người phụ nữ khéo" cũng khó làm cơm không gạo, huống chi là "người phụ nữ ngơ ngác"?

Một luận cứ quan trọng mà Furlani dùng để đẩy Maldini ra khỏi đội là huyền thoại Milan đã sai lầm trong thương vụ De Ketelaere, lãng phí hơn 30 triệu euro tiền chuyển nhượng. Tuy nhiên, kể từ khi Moncada từ trưởng bộ phận tuyển trạch lên làm Giám đốc kỹ thuật vào tháng 8/2023, hai đồng minh này đã chi tổng cộng hơn 100 triệu euro cho ba cầu thủ Gimenez, Yashari và Nkunku. Thực tế, giá trị mà ba người này thể hiện trên sân liệu có bằng một nửa số phí chuyển nhượng hay không vẫn là một dấu hỏi lớn. Cùng với hai bản hợp đồng tác dụng phụ trị giá 15 triệu euro mỗi cầu thủ là Emerson và Estupinan, nếu "kế toán Fu" cuối cùng bị sa thải vì phải chịu trách nhiệm về sự thất thoát tài sản của đội bóng, có lẽ thời điểm này còn có thể đến sớm hơn.

Trước trận Milan làm khách gặp Genoa, truyền thông Ý tiết lộ, Ibra đã thường xuyên gọi điện cho Leao và Fofana, vượt qua huấn luyện viên trưởng để chỉ đạo chiến thuật cho họ. Sự bất đồng trong phòng thay đồ đã trở thành tất yếu khi thành tích ngày càng tệ hại. "Tôi cho rằng sau khi rời Milan, Allegri khó có cơ hội khác. Bóng đá đang phát triển theo hướng không còn như ông ta mong muốn." Gần cuối mùa, Cassano, nhà phê bình trung thành của "Allegri", từng bày tỏ quan điểm về năng lực huấn luyện của Allegri. Theo truyền thông Ý, những cuộc nói chuyện riêng giữa Cassano và Ibra cũng thường xoay quanh chủ đề Allegri.

Nhưng Allegri đâu có như mô tả của Cassano là không cửa xin việc. Nhiều tờ báo Ý đưa tin ông đã nhận được lời đề nghị từ Napoli. 11 năm trước, Allegri lần đầu rời Milan, sau đó chuyển sang một đội bóng mạnh khác ở Serie A, kế nhiệm Conte. Nếu ông chủ De Laurentiis cuối cùng xác nhận Allegri là ứng cử viên phù hợp, thì giờ đây, cũng giống như lúc đó.

Hai bên lại chia tay trong bất hòa, đối với Allegri, có lẽ lại là một sự giải thoát. Ông không còn phải tính toán hơn thua với các "công chức" của Red Bird, không còn phải giả vờ niềm nở với Ibra – người mà ông đã không ưa từ thời "Allegri kỳ 1" tại Milan, giống như 11 năm trước, ông từ biệt vòng xoáy quyền lực giữa Galliani và Barbara. Tủ danh hiệu của Milan không thiếu cúp, còn "món đồ lỗi thời" theo cách gọi của Cassano cũng có 6 chức vô địch Serie A trong sự nghiệp – nếu muốn, ông sẽ sớm tìm được công việc mới.

Nhưng cơn bão tại Milanello bao giờ mới lắng xuống? Không ai biết cả…