Uruguay bị loại đầy hổ thẹn, Bielsa có phải là kẻ tội đồ lớn nhất?

Bài viết của Trầm Mặc Trước khi World Cup bắt đầu, Liên đoàn bóng đá Uruguay đã cho ra mắt video công bố danh sách đội hình đầy sáng tạo. Huấn luyện viên Bielsa đạp xe qua các con phố thành thị và đường làng quê, lần lượt giới thiệu tên của 26 cầu thủ. Đoạn video quảng bá đầy ấm áp, nhưng đáng tiếc hành trình World Cup của đội tuyển Uruguay lại gây thất vọng. Lần đầu tiên đội hình World Cup toàn bộ cầu thủ xuất ngoại lại kết thúc với thành tích thảm bại: lần thứ 3 trong lịch sử không thắng nổi trận nào ở vòng bảng và bị loại.

Người hâm mộ Uruguay, sau 24 năm, đã sống lại cơn ác mộng của năm 2002, thậm chí còn tồi tệ hơn: lần này "đoàn quân thiên thanh" không chỉ ghi ít hơn 1 bàn thắng, mà thứ hạng World Cup cũng từ vị trí thứ 20 năm đó tụt xuống ít nhất là thứ 35. Năm 2002, Uruguay hòa đương kim vô địch Pháp, thua nhẹ trước đội đen ngựa Senegal vào tứ kết, nhưng lần này họ không thể đánh bại cả những đội yếu như Saudi Arabia hay Cape Verde. Lần bị loại này chỉ khá hơn một chút so với các kỳ World Cup 1974 và 2002. Năm 1986, Uruguay cũng hòa 2 thua 1 ở vòng bảng, may mắn lọt vào vòng loại trực tiếp với tư cách đội xếp thứ ba. Nhưng lần này vận may đã không còn mỉm cười. So với các đội mạnh truyền thống khác, Uruguay xứng đáng là đội tuyển gây thất vọng nhất tại World Cup này, không có đội nào khác.

Trước khi World Cup khởi tranh, huấn luyện viên người Argentina kỳ cựu Bielsa của Uruguay đã tuyên bố sẽ rời ghế sau giải đấu, khiến tương lai World Cup của đội bóng phủ bóng đen. Bởi vì trong lịch sử World Cup, các huấn luyện viên tuyên bố từ chức trước giải đấu hầu như không thể có thành tích tốt. Dấu hiệu sụp đổ của Uruguay đã được chuẩn bị từ trước giải. Bielsa triệu hồi thủ môn kỳ cựu Muslera, người đã nghỉ hưu ở đội tuyển quốc gia hai năm trước, nhưng anh lại trở thành thủ môn đầu tiên trong lịch sử đội tuyển mắc 3 sai lầm chí mạng dẫn đến bàn thua trong một kỳ World Cup. Thủ môn chính bị bỏ rơi là Rochet, người đã giữ sạch lưới trong 3 trận gần nhất. Việc thay đổi thủ môn vào phút chót thật vô lý. Ngoài ra, ông còn bỏ qua hậu vệ đa năng giàu kinh nghiệm Nández, khiến hàng tiền vệ của đội trở nên thiếu hụt.

Uruguay là đội duy nhất trong số 48 đội World Cup không sắp xếp bất kỳ trận giao hữu cấp A nào trước giải. Bielsa đã triệu tập 12 cầu thủ tập cùng để thực hiện các bài tập cường độ cao. Tiền vệ chủ chốt De Arrascaeta vì vậy mà chấn thương và vắng mặt toàn bộ 3 trận vòng bảng. Trung vệ Araujo của Barcelona, hậu vệ đội trưởng Giménez của Atletico Madrid cũng dính chấn thương, buộc Valverde phải đảm nhận vai trò đội trưởng. Không may nối tiếp là trước trận gặp Saudi Arabia, FIFA đã thất lạc giấy tờ nhập cảnh khiến chuyến bay của Uruguay không thể vào không phận Mỹ. Uruguay chỉ có thể đổi sang máy bay của hãng hàng không Mexico, tránh được sự chậm trễ ảnh hưởng đến việc chuẩn bị.

Bielsa còn thay đổi chiến thuật vào phút chót, thử nghiệm sơ đồ 4-4-2 với Valverde ở cánh phải cùng hai tiền đạo. Nhưng hiệu quả thực tế không tốt, ngay trận đầu gặp Saudi Arabia sau giờ nghỉ giữa hiệp ông đã chuyển sang sơ đồ 4-3-3 quen thuộc hơn. Trận gặp Cape Verde, sai lầm thảm họa của thủ môn Muslera đã đánh mất 3 điểm. Ở trận cuối, khi chỉ cần 1 điểm trước Tây Ban Nha, lại là sai lầm của Muslera khiến đội thua 0-1 và bị loại. Ở giờ nghỉ giữa hiệp, Muslera yêu cầu được thay ra, tinh thần đội bóng có thể tưởng tượng được. Hiệp hai, Uruguay rối loạn hoàn toàn, không thấy khả năng ghi bàn nào.

Trước vòng đấu cuối cùng, tờ Observador của Uruguay tiết lộ: Valverde, Bentancur, Ugarte và thủ môn Rochet đã cùng nhau "phản đối" Bielsa, nói rõ rằng các cầu thủ không thích chiến thuật hiện tại và muốn sử dụng lối chơi phòng ngự thấp cùng phản công khi đối đầu với Tây Ban Nha. Nhưng Bielsa thẳng thừng từ chối, và ngay lập tức triệu tập cuộc họp toàn đội, có bài phát biểu kéo dài 48 phút. Mặc dù đội trưởng Giménez ra mặt can ngăn, nhưng nhiều cầu thủ vẫn tức giận rời khỏi phòng họp. Hậu vệ Barcelona Araujo, người không thể thi đấu vì chấn thương, sau trận đã than thở: "Hy vọng chúng tôi có thể vượt qua vòng bảng, nhưng tình trạng này thực sự không thể tiếp diễn được nữa."

Mâu thuẫn nội bộ của Uruguay đã có manh mối từ Copa America hai năm trước, khi đó Suárez, người đã rời đội tuyển quốc gia, chỉ trích Bielsa đối xử khắc nghiệt với các cầu thủ, tập trung dài hạn khiến bầu không khí trong đội căng thẳng. Đáng chú ý, không có cầu thủ nào trong đội phản bác lời nói của anh. Lần này, Canobbio, người bị thẻ đỏ trong trận gặp Tây Ban Nha, trước đó cũng đã xảy ra tranh cãi gay gắt với Bielsa. Anh giải thích nguyên nhân của cuộc xung đột là do huấn luyện viên chỉ trích tư thế ngồi của anh.

Bielsa cứng đầu trước đây đã thẳng thắn thừa nhận mình là "kẻ cầu toàn độc hại". Thái độ cứng rắn lạnh lùng và tàn nhẫn không thể khơi dậy nhiệt huyết của các cầu thủ. Ông còn công khai chỉ trích quy tắc về thời gian giải khát, thậm chí từ chối tham gia buổi chụp ảnh chính thức của FIFA trước World Cup: "Tôi không phải người mẫu." Mặc dù cuối cùng đã hoàn thành bức ảnh, nhưng hiệu quả cũng đáng thất vọng.

Sau trận đấu với Tây Ban Nha, tinh thần của huấn luyện viên kỳ cựu Bielsa cũng tan vỡ. Ông quát vào mặt các phóng viên: "Hỏi nhanh lên!", làm cả hội trường ồn ào. Bielsa bất lực thừa nhận: Uruguay chẳng để lại gì ở World Cup này, ông đã không phát huy được hết khả năng của các cầu thủ Uruguay. Khi được hỏi về những gì ông nói với thủ môn kỳ cựu Muslera trong giờ nghỉ giữa hiệp, Bielsa đã từ chối trả lời.

Sau giờ nghỉ giữa hiệp, ông thay thế thủ môn kỳ cựu Muslera, rồi sau trận đưa ra những lời tự phê bình thẳng thắn đến mức tàn nhẫn, Bielsa 70 tuổi quay lưng rời đi, để lại cho bóng đá Uruguay một đống đổ nát.